Av. Ahmet Beserek
HARÇ TAHSİLİ ÜZERİNDEN BÜROKRATİK ADALET
Askeriyede, askerler bazı noktalarda nöbet tutarlar. Komutan Çavuş , nöbetçi askerleri nöbet yerlerine dağıtırken, bir oturma bankı yanına iki tane askeri nöbet tutması için bırakırken; askeri sisteme daha alışamamış yeni askerler, der ki : “Komutanım , bu bankın başında niye nöbet tutuyoruz?” Çavuş da onları bir fırçalar ki; der ki “ tutulacak dedik mi tutulacaktır, sorgulamayacaksınız, verilen emri yerine getireceksiniz”. Neyse bu askerlerin, bu bankın başında neden nöbet tutulduğu, çavuşun da aklına takılır; gider aynı soruyu, “biz bu askerlere bankın başında neden nöbet tutturuyoruz” diye astsubaya sorar. Astsubay da, çavuşu fırçalar; “biz ne emrediyorsak o” der. Fakat bu durum, astsubayın da aklına takıldığı için , bölük komutanına gider ve der ki: “Komutanım , biz bu bankların başında neden nöbet tutturuyoruz” der. Yüzbaşı da, “Yahu ben bu nöbeti altı ay önce banklar boyandığı için, üzerine oturulmasın diye koymuştum ; hala askerler nöbet mi tutuyor” der. Ve nihayet, oturma bankı üzerindeki fuzuli nöbet böylece bir hafta ya da üç gün tutulacak iken, 6 ay tutulduktan sonra kaldırılır. Eğer, en acemi olan askerler bunu sorgulamasa idi belki de hala o bankların başında askerler yıllarca nöbet tutacaklardı.
Şimdi , elimdeki bir dosyada, Asliye Hukuk Mahkemesi , davayı kabul etti ve gerekçeli kararında, davacı müvekkillerime 8500,90 TL harç yükledi. Ama karar, hazine tarafından istinaf edildi. Fakat , hukuk mahkemeleri mevzuatı gereği , yazı işleri müdürü , bir ay içinde harç tahsil müzekkeresini vergi dairesine yazmak zorunda idi ve yazıldı. Ama daha karar kesinleşmemişti. Fakat, Vergi Dairesi benim müvekkilimden bu kesinleşmemiş karar harcına faiz yürüterek 31.10.2023 ten 03.04 20226 ye kadar yasal temerrüt faiziyle, 8500 TL yi. 16.924,29 TL olarak tahsil etti. Bu tahsilattan sonra İstinaf Mahkemesi, asliye hukuk kararını ortadan kaldırdı. Ve yeniden aynı harca hükmetti. Yine bu harcın , yasal mevzuat gereği tahsili için , Vergi dairesine harç tahsil müzekkeresi yazıldı. Fakat bu karar da , kesinleşmedi; çünkü Davalı Hazine , istinaf kararını temyiz etti ve dosya Yargıtay’a gitti. Bu sefer Vergi Dairesi 8500 TLyi yasal gecikme faiziyle tahsil ettikten sonra, istinafın tahsil harcını tekrar müvekkilime borç olarak çıkarmaktadır. Ortada asliye hukuk mahkemesinin vermiş olduğu bir karar vardır ve bu karar kesinleşmeden iki defa müvekkilim borçlandırıldı.
Ben de Yazı işleri müdürüne gittim ve önceki harç tahsil müzekkeresinin iptalini talep ettim. Bu sefer , yazı işleri müdürü , “ dosyanın dönmediğini ve kesinleşmediğini , dosya dönmeden bunun yapılamayacağını” söyledi.
Problem nerede, derseniz, yasa koyucu ve yüksek bürokrasi, kalem personelinin işinin başında uyuklamasın ve sinek avlamasın diye, bir tek işlemle yapılacak işi, en az iki defa yaptırmayı hedef edinmiş. Diğer taraftan vergi dairesi personeli de , hem tahsilat içi n hem de geri ödeme için iki defa işlem yapacak; hem de yazı ileri müdürleri , hem harç tahsili için müzekkere yazacak ; hem de bu müzekkerenin , yani ödeminin iptali için yazacak. Bürokrasi böyle olur değil mi? Böylece, kişi başına düşen milli gelirimiz artıyor; paramız her gün değer kazanıyor. Ama bu ilerlemeyi biz kimlere anlatamıyoruz. Dar kafalar; dar görüşler !
Şimdi bu tür bürokratik işlemler, bizim ülkemizde yüz yıldır devam eden bir uygulamadır. Yanlış nerede; ceza mahkemeleri gibi, hukuk mahkemelerinde de, yazılan kararlar kesinleşmedikçe, harç tahsil müzekkereleri yazılmasa ve icra kabiliyeti de kazanmasa, acaba, ülkemizde üretim durur ve ekonomi çöker mi ? Maliye Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı müfettişleri , karar yazıldıktan sonra , harç tahsil müzekkerelerinin yazılmasını istiyorlar.
Faiz konusundan bakılırsa, devletin vatandaşa borcu varsa, adi kanunu faiz oranı , ama alacağı varsa farklı ve fahiş bir faiz uygulanması , tam da “bürokratik adalet” demektir. Kesinleşmemiş bir kararın alacağına faiz uygulanması da ayrı bir garabettir. Böyle bir konudan, meslek odalarının veya vatandaşın haklarını savunduğunu iddia siyasi partilerin haberi var mıdır ? Böylesine küçük ve önemsiz bir konuyu kedilerine dert edinirler mi , bunu bilmiyoruz. Gidişata göre 100 yıldan beri böyle bir dertleri yok.
Böylesine bir çarpıklığı ki , adaletsizliği kim düzeltebilir dersek ;tek umudumuz var : o da SAYIN ADALET BAKANIMIZ AKIN GÜRLEK.
Yapılması gereken ; hiçbir mahkeme ( hukuk veya ceza fark etmez ) kararının kesinleşmeden icra edilemez ve harç tahsil müzekkereleri yazılamaz olmasıdır. Eğer böyle yaparsak, memurlar ve müdürler, aynı şey için iki defa işlem yapmayacaklardır. Ülke de, ekonomi de çökmeyecektir. Av. Ahmet Beserek. 08.10.2026